LUTY 2012
Słońce
Dni stają się coraz dłuższe. Słońce wędruje po części ekliptyki położonej pod płaszczyzną równika niebieskiego, ale jego deklinacja wzrasta w ciągu miesiąca od -17° do -8°, w związku z czym dnia przybywa prawie o dwie godziny: w Warszawie 1 lutego Słońce wschodzi o 6 h 18 m , zachodzi o 15 h 22 m , a 29 lutego wschodzi o 5 h 24 m , zachodzi o 16 h 14 m . W lutym Słońce wstępuje w znak Ryb.
Księżyc
Bezksiężycowe noce będziemy mieli pod koniec lutego, bowiem kolejność faz Księżyca jest w tym miesiącu następująca: pełnia 7 d 21 h 54 m , ostatnia kwadra 14 d 17 h 04 m i nów 21 d 22 h 35 m . W perygeum Księżyc znajdzie się 11 d 18 h 33 m , a w apogeum 27 d 14 h 03 m .
Planety, planety karłowate i planetoidy
Pod koniec lutego wieczorem, nisko nad południowo-zachodnim horyzontem, zobaczymy Merkurego , który w ostatnim dniu miesiąca wzniesie się na wysokość prawie 9°, świecąc z jasnością -0,9 m . Przez teleskop zobaczymy wtedy tarczę planety o średnicy 6'', w fazie zbliżającej się do kwadry.
Również wieczorem, wysoko nad południowo-zachodnim horyzontem, zobaczymy Wenus jako "Gwiazdę Wieczorną" o jasności -4,2 m . Przez teleskop zobaczymy tarczę planety o średnicy 18'', również w fazie zmierzającej do kwadry.
Mars , w związku ze zbliżaniem się do marcowej opozycji, widoczny jest praktycznie przez całą noc, świecąc na tle gwiazdozbioru Lwa z jasnością -1,0 m . Pod koniec lutego średnica tarczy planety wzrośnie do prawie 14'', co umożliwi obserwacje jej szczegółów powierzchniowych nawet przez niewielkie teleskopy amatorskie.
Wieczorem nadal można obserwować Jowisza , świecącego w gwiazdozbiorze Barana z jasnością -2,2 m .
Nadal w drugiej połowie nocy, w gwiazdozbiorze Panny, możemy obserwować Saturna , zbliżającego się do kwietniowej opozycji.
Na początku miesiąca, pod koniec zmierzchu astronomicznego, można jeszcze odnaleźć Urana , świecącego z jasnością 5,9 m około 20° nad południowo-zachodnim horyzontem, jednak już w połowie lutego zbliży się on na niebie na tyle blisko do Słońca, że jego obserwacja stanie się praktycznie niemożliwa.
Neptun znajduje się na niebie w pobliżu Słońca i jest niewidoczny.
Planeta karłowata (134340) Pluton nadal wschodzi nad ranem niedługo przed wschodem Słońca i jest niewidoczna, ginąc w blasku zorzy porannej.
W lutym w pobliżu opozycji znajduje się jasna planetoida (jaśniejsza od 9,0 m ):
(433) Eros , (jasność 8,6 m -9,2 m ): 10 II: 10 h 20,5 m , -14°40'; 20 II: 10 h 05,3 m , -21°52'; 1 III: 9 h 52,2 m , -26°04'.
Komety
Nadal w pierwszej połowie nocy będzie można przy pomocy lornetek obserwować kometę P/2006 T1 (Levy) , jednak jej wysokość nad horyzontem w momencie górowania (między godz. 18 i 19 UT) w ciągu miesiąca zmaleje od 22° do zaledwie 11°:
10 II: 5 h 13,7 m , -25°28', 7,9 m ; 20 II: 6 h 16,2 m , -28°53', 8,5 m ; 1 III: 7 h 04,1 m , -29°20', 9,3 m .
Należy pamiętać, że położenie komety, a zwłaszcza jej jasność, może się nieco różnić od przewidywanego. Zaleca się podejmować próby jej dostrzeżenia z dala od miasta, najlepiej w okresie nowiu Księżyca, czyli około 21 lutego.
Meteory
W dniach od 15 lutego do 10 marca promieniują, należące do kompleksu Virginid, δ Leonidy (DLE) . Maksimum aktywności tego mało aktywnego roju przypada 25 lutego. Radiant meteorów leży w gwiazdozbiorze Lwa i ma współrzędne: α = 11 h 12 m , δ = +16°. W wieczornych obserwacjach w tym roku nie będzie przeszkadzał Księżyc po nowiu.
* * *
1 d 01 h 34 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8 m do 6,6 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2006 ].
1 d 05 h Minimalna libracja Księżyca (3,1°) w kierunku krateru Schickard (zacieniony).
2 d 14 h Złączenie Księżyca z Aldebaranem ( α Tau) w odl. 5°.
3 d Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji zachodniej.
3 d 06 h Największa północna deklinacja Księżyca (22,4°).
7 d 03 h Merkury w koniunkcji górnej ze Słońcem.
7 d 22 h Maksymalna libracja Księżyca (7,8°) w kierunku Sinus Iridium (oświetlona).
8 d 11 h Saturn nieruchomy w rektascensji.
8 d 17 h Złączenie Księżyca z Regulusem ( α Leo) w odl. 5°.
8 d 23 h 33 m Gwiazda zmienna ζ Gem (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,6 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2007 ].
10 d Gwiazda zmienna długookresowa V Mon (miryda) (6 h 22,7 m , -2°11') osiąga maksimum jasności (7,0 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 1/2010 ].
10 d 02 h Złączenie Wenus z Uranem w odl. 0,3°.
10 d 05 h Złączenie Marsa z Księżycem w odl. 10°.
10 d 21 h 46 m Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2007 ].
11 d Gwiazda zmienna długookresowa R LMi (miryda) (9 h 45,6 m , +34°31') osiąga maksimum jasności (7,1 m ).
11 d Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji wschodniej.
12 d 13 h Złączenie Księżyca ze Spiką ( α Vir) w odl. 2°.
12 d 20 h Złączenie Saturna z Księżycem w odl. 7°.
14 d 02 h 29 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa U Oph osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9 m do 6,6 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 1/2008 ].
14 d 07 h Złączenie Merkurego z Neptunem w odl. 1°.
15 d 01 h Minimalna libracja Księżyca (3,0°) w kierunku Mare Crisium (zacienione).
15 d 17 h Złączenie Księżyca z Antaresem ( α Sco) w odl. 4°.
16 d Gwiazda zmienna długookresowa R Peg (miryda) (23 h 06,6 m , +10°32') osiąga maksimum jasności (7,8 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2009 ].
16 d 08 h Najmniejsza południowa deklinacja Księżyca (-22,3°).
17 d Gwiazda zmienna długookresowa R Aqr (miryda) (23 h 43,8 m , -15°17') osiąga maksimum jasności (6,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 3/2003 ].
17 d 21 h 25 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa Algol ( β Per) osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 2,1 m do 3,4 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2007 ].
18 d 04 h Odkrycie gwiazdy χ 2 Sgr (3,5 m ) przy ciemnym brzegu Księżyca przed nowiem, widoczne w całej Polsce, na wysokości 7° nad horyzontem, (Zielona Góra 4 h 53 m - Olsztyn 5 h 02 m ).
19 d Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji zachodniej.
19 d 03 h 10 m Gwiazda zmienna ζ Gem (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,6 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2007 ].
19 d 04 h Neptun w koniunkcji ze Słońcem.
19 d 06 h 17 m Słońce wstępuje w znak Ryb, jego długość ekliptyczna wynosi wówczas 330°.
20 d 01 h 35 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa δ Lib osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 4,4 m do 5,8 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2010 ].
20 d 18 h 22 m Gwiazda zmienna η Aql (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2007 ].
21 d 20 h Złączenie Neptuna z Księżycem w odl. 5°.
21 d 21 h Maksymalna libracja Księżyca (7,8°) w kierunku Mare Australe (zacienione).
23 d 02 h Złączenie Merkurego z Księżycem w odl. 5°.
23 d 18 h 58 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8 m do 6,6 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2006 ].
24 d 08 h Złączenie Urana z Księżycem w odl. 4°.
25 d Gwiazda zmienna długookresowa S Vir (miryda) (13 h 33,0 m , -7°12') osiąga maksimum jasności (7,0 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2005 ].
25 d 22 h Złączenie Wenus z Księżycem w odl. 3°.
27 d Gwiazda zmienna długookresowa U Cet (miryda) (2 h 33,7 m , -13°09') osiąga maksimum jasności (7,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 3/2011 ].
27 d Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji wschodniej.
27 d 00 h 08 m Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2007 ].
27 d 01 h 09 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa δ Lib osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 4,4 m do 5,8 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2010 ].
27 d 04 h Złączenie Jowisza z Księżycem w odl. 3°.
27 d 22 h 36 m Gwiazda zmienna η Aql (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2007 ].
28 d 07 h Minimalna libracja Księżyca (3,0°) w kierunku krateru Schickard (zacieniony).
28 d 20 h 11 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8 m do 6,6 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2006 ].
STYCZEŃ 2012
Słońce
Ziemia w swym ruchu po orbicie okołosłonecznej znajdzie się najbliżej Słońca 5 stycznia o 1 h , a zatem Słońce będzie wtedy w perygeum w odległości około 147 mln km. Dni stają się coraz dłuższe. W Warszawie 1 stycznia Słońce wschodzi o 6 h 45 m , zachodzi o 14 h 33 m , a 31 stycznia wschodzi o 6 h 19 m , zachodzi o 15 h 20 m . W styczniu Słońce wstępuje w znak Wodnika.
Księżyc
Bezksiężycowe noce będziemy mieli w drugiej połowie stycznia, bowiem kolejność faz Księżyca jest w tym miesiącu następująca: pierwsza kwadra 1 d 06 h 15 m, pełnia 9 d 07 h 30 m, ostatnia kwadra 16 d 09 h 08 m, nów 23 d 07 h 39 m i ponownie pierwsza kwadra 31 d 04 h 10 m. W apogeum Księżyc znajdzie się 2 stycznia o 20 h 21 m, w perygeum 17 stycznia o 21 h 29 m i ponownie w apogeum 30 stycznia o 17 h 43 m.
Planety, planety karłowate i planetoidy
Na początku stycznia nad ranem można oglądać Merkurego , świecącego nisko nad południowo-wschodnim horyzontem. Maksymalną wysokość, wynoszącą na początku świtu cywilnego nieco ponad 5°, planeta osiągnie w dniu 1 stycznia, świecąc wtedy z jasnością -0,4 m . Przez teleskop można w tym okresie zobaczyć tarczę Merkurego o średnicy 6'' w fazie dążącej do pełni.
Wieczorem, coraz wyżej nad południowo-zachodnim horyzontem, dostrzec można Wenus , świecącą z jasnością -4,0 m . W ciągu miesiąca wysokość planety, mierzona pod koniec zmierzchu cywilnego, rośnie od 14° do 24°. Przez teleskop można zobaczyć tarczę Wenus o średnicy 13'', w fazie zmniejszającej się po pełni.
W drugiej połowie nocy widoczny jest Mars świecący na granicy gwiazdozbiorów Lwa i Panny. W związku ze zbliżaniem się planety do marcowej opozycji jej jasność rośnie w ciągu miesiąca od 0,0 m do -0,6 m . Przez teleskop możemy obserwować tarczę planety, której średnica w tym samym czasie rośnie od 9'' do 12'', co już umożliwia dostrzeżenie szczegółów powierzchniowych przez teleskopy amatorskie.
Jowisza , świecącego z jasnością -2,5 m , można obserwować w pierwszej połowie nocy wysoko na niebie w gwiazdozbiorze Ryb. W ciągu miesiąca warunki widzialności planety nie ulegają zmianie.
W drugiej połowie nocy, w gwiazdozbiorze Panny, widoczny jest Saturn , jako "gwiazda" o jasności +0,5 m . Przez teleskop zobaczymy wyraźnie widoczny system pierścieni planety.
Wieczorem można odnaleźć Urana , świecącego w gwiazdozbiorze Ryb z jasnością 5,9 m .
Neptun znajduje się na niebie w pobliżu Słońca i jego obserwacja jest niemożliwa.
Planeta karłowata (134340) Pluton wschodzi nad ranem niedługo przed wschodem Słońca i jest niewidoczna, ginąc w blasku zorzy porannej.
W styczniu w pobliżu opozycji znajdują się jasne planetoidy (jaśniejsze od 9,0 m ):
(15) Eunomia , (jasność 8,6 m -9,3 m ): 1 I: 3 h 41,7 m , +31°15'; 11 I: 3 h 42,4 m , +29°48'; 21 I: 3 h 46,4 m , +28°36'; 31 I: 3 h 53,3 m , +27°39'.
(433) Eros , (jasność 9,4 m -8,6 m ): 1 I: 10 h 30,8 m , +25°36'; 11 I: 10 h 39,6 m , +16°42'; 21 I: 10 h 40,4 m , +6°13'; 31 I: 10 h 33,3 m , -4°49'.
Komety
W pierwszej połowie nocy wysoko na niebie w gwiazdozbiorach kolejno Ryb, Wieloryba i Erydanu będzie można przy pomocy lornetek obserwować kometę P/2006 T1 (Levy) :
1 I: 0 h 08,3 m , +20°49', 7,7 m ; 11 I: 1 h 09,2 m , +10°58', 7,2 m ; 21 I: 2 h 27,8 m , -3°04', 7,0 m ; 31 I: 3 h 54,8 m , -16°56', 7,3 m .
Przewidywana średnica głowy komety wynosi 10', czyli około jedną trzecią średnicy tarczy Księżyca.
Należy pamiętać, że położenie komety, a zwłaszcza jej jasność, może się nieco różnić od przewidywanego. Zaleca się podejmować próby jej dostrzeżenia z dala od miasta, najlepiej w okresie nowiu Księżyca, czyli około 23 stycznia.
Meteory
W dniach od 1 do 5 stycznia promieniują Kwadrantydy (QUA) , związane z planetoidą 2003 EH1. Maksimum aktywności spodziewane jest 4 stycznia. Radiant meteorów leży w gwiazdozbiorze Smoka i ma współrzędne: α = 15 h 18 m , δ = +49°. Nazwa roju pochodzi od nieistniejącego już na dzisiejszych mapach gwiazdozbioru Quadrans Muralis , umieszczonego w początkach XIX w. na granicy gwiazdozbiorów Smoka, Herkulesa i Wolarza. Warunki obserwacji Kwadrantydów w tym roku są złe w związku z Księżycem zbliżającym się do pełni.
* * *
1 d 18 h 22 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8 m do 6,6 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2006 ].
2 d Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji zachodniej.
2 d 00 h 56 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa HU Tau osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9 m do 6,7 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2011 ].
3 d 00 h 21 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa Algol ( β Per) osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 2,1 m do 3,4 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2007 ].
3 d 02 h Złączenie Jowisza z Księżycem w odl. 4°.
4 d Gwiazda zmienna długookresowa R Gem (miryda) (7 h 07,4 m , +22°42') osiąga maksimum jasności (7,1 m ).
5 d 01 h Ziemia w peryhelium na swej okołosłonecznej orbicie w odl. 147 mln km od Słońca.
5 d 06 h Minimalna libracja Księżyca (2,9°) w kierunku krateru Schickard (zacieniony).
6 d 08 h Złączenie Księżyca z Aldebaranem ( α Tau) w odl. 5°.
6 d 21 h Największa północna deklinacja Księżyca (22,5°).
8 d 16 h 59 m Gwiazda zmienna η Aql (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2007 ].
9 d 17 h 01 m Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2007 ].
10 d Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji wschodniej.
10 d 05 h 30 m Zakrycie gwiazdy 11 Sgr (+5,0 m ) przez Merkurego (-0,4 m ), widoczne przy wschodzie Słońca w południowo-wschodniej Polsce (w Bieszczadach i w okolicy Przemyśla).
12 d 08 h Maksymalna libracja Księżyca (7,8°) w kierunku Sinus Iridium (oświetlona).
12 d 10 h Złączenie Księżyca z Regulusem ( α Leo) w odl. 6°.
13 d Gwiazda zmienna długookresowa R Psc (miryda) (1 h 30,7 m , +2°52') osiąga maksimum jasności (8,2 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 2/2006 ].
13 d 16 h Złączenie Wenus z Neptunem w odl. 1°.
13 d 22 h Złączenie Marsa z Księżycem w odl. 9°.
14 d 04 h Odkrycie gwiazdy 87 Leo (4,8 m ) przy ciemnym brzegu Księżyca po ostatniej kwadrze, widoczne w całej Polsce, na wysokości 30° nad horyzontem, (Szczecin 4 h 12 m - Krosno 4 h 24 m ).
15 d 01 h 48 m Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2007 ].
15 d 21 h 10 m Gwiazda zmienna η Aql (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2007 ].
16 d 06 h Złączenie Księżyca ze Spiką ( α Vir) w odl. 3°.
16 d 16 h Złączenie Saturna z Księżycem w odl. 7°.
16 d 21 h 58 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8 m do 6,6 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2006 ].
18 d Gwiazda zmienna długookresowa U Her (miryda) (16 h 25,8 m , +18°54') osiąga maksimum jasności (7,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2010 ].
18 d Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji zachodniej.
19 d 04 h Minimalna libracja Księżyca (2,0°) w kierunku Mare Crisium (zacienione).
19 d 12 h Złączenie Księżyca z Antaresem ( α Sco) w odl. 3°.
19 d 16 h 19 m Gwiazda zmienna ζ Gem (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,6 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2007 ].
20 d 02 h Najmniejsza południowa deklinacja Księżyca (-22,4°).
20 d 16 h 11 m Słońce wstępuje w znak Wodnika, jego długość ekliptyczna wynosi wówczas 300°.
21 d 23 h 10 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8 m do 6,6 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2006 ].
22 d 11 h Złączenie Merkurego z Księżycem w odl. 4°.
23 d 01 h 24 m Gwiazda zmienna η Aql (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2007 ].
25 d 01 h Mars nieruchomy w rektascensji.
25 d 08 h Złączenie Neptuna z Księżycem w odl. 5°.
25 d 17 h Maksymalna libracja Księżyca (8,1°) w kierunku Mare Australe (oświetlone).
25 d 19 h 23 m Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2007 ].
25 d 22 h 53 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa Algol ( β Per) osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 2,1 m do 3,4 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2007 ].
26 d Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji wschodniej.
26 d 12 h Złączenie Wenus z Księżycem w odl. 6°.
27 d 00 h 22 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8 m do 6,6 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2006 ].
28 d 00 h Złączenie Urana z Księżycem w odl. 5°.
28 d 18 h 30 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa HU Tau osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9 m do 6,7 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2011 ].
28 d 19 h 42 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa Algol ( β Per) osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 2,1 m do 3,4 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2007 ].
29 d 19 h 56 m Gwiazda zmienna ζ Gem (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,6 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 6/2007 ].
30 d 11 h Złączenie Jowisza z Księżycem w odl. 4°.
30 d 19 h 51 m Gwiazda zmienna zaćmieniowa HU Tau osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9 m do 6,7 m
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2011 ].
31 d 04 h 11 m Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5 m )
[ mapka zamieszczona w "Uranii-PA" 5/2007 ].
|
